مراقبت از دندان و مشکلات ناشی از جرم های دندانی نسخه PDF چاپ ارسال به دوست
نگارش یافته توسط دکتر سارا مکرم   

امروزه با پیشرفت علم دامپزشكی وكشف دلایل بسیاری از بیماری ها، عمر مفید حیوانات خانگی بیشتر شده و دامپزشكان توجه بیشتری به پیشگیری نسبت به درمان دارند. نمونة بارز آن انجام دقیق و به موقع واكسیناسیون و درمان های ضدانگل می باشد. دهان و دندان حیوانات خانگی نیز از این امر مستثنی نبوده و جهت پیشگیری از بیماری های دهان و دندان، مراقبت روزانة صاحب حیوان و معاینات دوره ای و منظم توسط دامپزشك الزامی بوده و عدم توجه به آن بسیار خطرناك بوده و حتی منجر به مرگ می شوند. مطالعات اخیر نشان داده اند که بیماری های لثه در سگ ها و گربه ها با بروز بیماری های قلبی ارتباط مستقیم دارند زیرا به دنبال آسیب در لثه ها امکان ورود باکتری ها به خون فراهم شده و می تواند منجر به بروز بیماری در سایر اعضای حیوانات شود.

برای جلوگیری از ابتلای حیوان تان به بیماری های دهان و دندان باید برنامه ای منظم جهت مراقبت از آن داشته و در مواقعی هم از دامپزشك كمك بخواهید. ابتدا بهتر است با چند اصطلاح در این مورد آشنا شویم:

پلاك های دندانی (Dental Plaques):

دندان های حیوانات خانگی كمتر دچار حفره های دندانی می شوند ولی به دلیل عدم نگهداری صحیح به سرعت به مشكلات لثه و دندان مبتلا می شوند. پلاك های دندانی در اثر باقی ماندن غذا و باكتری ها برروی دندان ها و لثه ها تشكیل می گردند و پس از سه تا پنج روز از زمان تشكیل با مواد معدنی موجود در بزاق تركیب شده و محكم می شوند.

جرم های دندانی (Dental Tartars):

اگر پلاك های دندانی با مسواك زدن منظم و روزانه برداشته نشوند، با مواد معدنی موجود در بزاق دهان حیوان تركیب و به جرم دندانی تبدیل شده و به سطح دندان می چسبند.

جرم های دندانی پس از گذشت زمان اندكی موجب حساس شدن و التهاب لثه ها و در نهایت بروز بیماری های لثه كه در بعضی موارد غیرقابل برگشت می باشند، می گردند.

بیماری های لثه (Periodontal Diseases):

اگر جرم های دندانی توسط دامپزشك برداشته نشوند این عارضه پیشرفت بیشتری كرده و به زیر لثه ها نفوذ می كند كه در مراحل ابتدایی سبب بیماری به نام ژنژویت (Gingivitis) می شود كه در این بیماری هنوز آسیبی به ساختارهای محافظ دندان مثل لیگامنت دندانی و استخوان فك وارد نگردیده است و این عارضه برگشت پذیر است.

در صورتی كه در این مرحله هم جلوی پیشرفت بیماری گرفته نشود حیوان به پریودنتیت (Periodontitis) مبتلا می گردد كه در این زمان به تدریج لثه ها از دندان جدا شده و بسیار دردناك می شوند و حیوان دچار آبسه های دندانی می شود. در مراحل پیشرفته تر عفونت به استخوان رسیده و حتی ممكن است باكتری ها وارد خون شده و منجر به التهاب دریچه های قلب (اندوكاردیت)،‌ عفونت كبد و كلیه ها گردد كه در این زمان بیماری برگشت ناپذیر است و لیگامنت دندانی كه ریشة دندان را به استخوان فك متصل می كند هم ممكن است از بین رفته و دندان ها لق شده و بیافتد.  

بهترین برنامه برای مراقبت و نگهداری از دهان و دندان های حیوان خانگی به شرح زیر می باشد:

الف. معاینه دقیق و منظم دهان و دندان های حیوان توسط دامپزشك هر 6 ماه یك بار

ب. جرم گیری و تمیز كردن دندان های حیوان توسط دامپزشك (در صورت لزوم)

ج. مسواك زدن و نگهداری روزانة دندان ها توسط صاحب حیوان

 

الف. معاینه دهان توسط دامپزشك:

دامپزشك می تواند با معاینه منظم و دقیق، صاحب حیوان را از مشكلات دهان و دندان مثل پلاك ها و جرم های دندانی تشكیل شده و یا در حال تشكیل،‌ بیماری های لثه،‌ دندان های شكسته و یا آبسه كرده،‌ مطلع كرده و جهت درمان اقدامات لازم را به عمل آورد.

دامپزشك هنگام معاینه دهان حیوان شما:

 *سر و صورت را جهت بررسی عدم تقارن ها،‌ التهاب ها و یا ترشحات غیرطبیعی معاینه می كند.  

*حفرة دهان،‌ تمام سطوح دندان ها،‌ زبان، لثه ها، محل اتصال لثه به دندان ها،‌ كف و سقف دهان و همچنین لوزه ها را معاینه می كند.

 

ب. تمیز كردن دندان ها توسط دامپزشك:

برای جلوگیری از بیماری های دهان و دندان حیوان شما به مراقبت روزانه نیاز دارد و برای این كار شما باید حداقل دو بار در روز دندان های او را مسواك بزنید. مسواك زدن سبب از بین رفتن پلاك های دندانی می شود ولی جرم های دندانی با مسواك زدن از بین نمی روند و در صورت وجود جرم های دندانی دامپزشك باید بوسیلة دستگاه اولتراسونیك اسكیلر (Ultrasonic Scaler) آن ها را بردارد.

هنگام جرم گیری دندان ها دامپزشك كارهای زیر را انجام می دهد:

1.  آرام كردن حیوان: از آنجایی كه صدا و لرزش دستگاه سبب تحریك شدن و ترسیدن حیوان می شود این كار باید تحت آرام بخشی صورت می گیرد.

2.  شستن دهان حیوان با محلول ضدعفونی كننده برای از بین بردن باكتری ها

3.  تمیز كردن و جرم گیری دندان ها با دستگاه اولتراسونیك و برداشتن تمام جرم ها از روی دندان ها

4.  معاینه و بررسی دقیق دندان ها و لثه ها جهت هر گونه بیماری و علائم غیرطبیعی

5.  شستشوی دوبارة دهان با محلول آنتی باكتریال

ج. مراقبت و نگهداری روزانه از دهان و دندان :

مراقبت روزانه در خانه شامل بررسی های روزانة‌ دهان و دندان ها و مسواك زدن  می باشد. هنگام بررسی دهان حیوانتان باید هر گونه علائمی از بیماری لثه مثل بوی بد دهان،‌ لثه های قرمز رنگ شده،‌ پلاك ها و جرم های دندانی كه به رنگ زرد-قهوه ایی برروی دندان ها تشكیل شده اند، ‌درد و خون ریزی هنگامی كه دهان و یا لثه ها را لمس می كنید، آبریزش غیرطبیعی و زیاد از حد، دندان های شكسته، افتاده و یا لق شده،‌ همچنین هر تودة غیر عادی در دهان را جدی گرفته و به دامپزشك اطلاع دهید.

برای مسواك زدن، بهتر است از مسواك های مخصوص سگ و گربه ها كه برسی نرم دارند، استفاده كنید و فقط از خمیردندان های مخصوص حیوانات و یا از خمیردندان های خوراكی كودكان استفاده نمایید. استفاده از خمیردندان های غیر خوراكی كه مخصوص انسان هاست باعث دل درد، استفراغ و بروز مشكلات گوارشی می گردد.

سگ ها و گربه ها معمولاً هنگام مسواك زدن مقاومت می كنند و به صاحب خود اجازة این كار را نمی دهد ولی با چند تمرین بسیار ساده می توانید او را به مسواك زدن علاقه مند سازید.

  1.  ابتدا باید به احساس ترس حیوان در هنگامی كه مسواك را به داخل دهان او می برید،‌ غلبه كنید. برای این كار،‌ روزانه 2 بار انگشت خود را به داخل آب گوشت یا آب مرغ فرو برده و خیلی آرام و در حین بازی كردن با او، انگشت خود را به داخل دهان او برده و حركاتی شبیه به مسواك زدن انجام دهید،‌ این كار را 3 روز متوالی انجام دهید.

  2.  در مرحلة بعد به جای انگشت از مسواك مخصوص او كه به آب گوشت و یا آب مرغ آغشته كرده اید، استفاده كرده و همان كارها را دوباره و به مدت 3 روز دیگر ادامه دهید.

  3.  در مرحلة‌ آخر مسواك را به خمیردندان مخصوص حیوانات و یا خمیردندان های خوراكی مخصوص كودكان آغشته كرده و روزانه دو بار مسواك بزنید.     

علاوه بر مسواك زدن، می توان از خوراكی ها و یا اسباب بازی هایی كه به منظور جلوگیری از تشكیل پلاك و جرم های دندانی وجود دارد نیز استفاده كرد.

 منبع

 

تاریخ بروز رسانی ( 14 مرداد 1389 ساعت 15:56 )
 
طراحی سایت طراحی وب وبسایت نرم افزار سفارش مشتری نرم افزار موبایل سامانه انبارداری پورتال سئو برند آماده برند فروشی برند آماده فروشی